Zelforganiserende teams bij Rubicon Jeugdzorg

Teamcoaches

Teamcoaches

Bij Rubicon Jeugdzorg werken ze sinds twee jaar met zelforganiserende teams: leren op de werkplek en leren door te doen. Een zelforganiserend team bestaat uit ongeveer tien medewerkers die alle vragen van de klanten bedienen. Dat betekent dat ze integraal, vakoverstijgend en breed moeten kunnen kijken. De vragen van de klanten zijn immers niet in afgebakende hokjes te stoppen. Annemarie van Kruijssen is clusterleider ambulant/pleegzorg en geeft leiding aan vijf van zulke regionale zelfsturende teams en daarnaast aan een specialistisch team rondom seksueel misbruik. Zij vertelt over haar ervaringen met zelforganiserende teams.

Leuk én moeilijk

Voorheen, toen Annemarie leidinggevende was van drie verschillende afdelingen werd er veel meer functioneel gedacht in termen van speciale vak- en doelgroepen zoals: ambulante jongeren, jeugdzorg, pleegzorg, etc. “Nu is Rubicon gekanteld naar integraal werken, hetgeen bijzonder leuk en zeer uitdagend is, maar het is ook moeilijk. Er valt dus veel van elkaar te leren. Dat is ook de reden waarom Rubicon aansluit bij het Evolva-netwerk. Je hebt elkaar nodig om niet terug te vallen in je oude werkwijzen, maar je moet ook leren om de kracht van de verschillen te benutten.”

Keuzes maken

De medewerkers van Rubicon hebben heel bewust niet gekozen voor de term zelfsturende teams, omdat ze van mening waren dat die term aangeeft dat de leiding degene is die het stuur vasthoudt. De koers en de visie wordt weliswaar door de leiding bepaald, maar de teams organiseren alles zoveel mogelijk zelfstandig: zelforganiserende teams dus.

Vrijheid, binnen kaders

De zelforganiserende teams krijgen een budget voor bij-, nascholing en opleiding. Het doel hiervan is dat de medewerkers hun beroepskwalificaties kunnen behouden, zo faciliteert Rubicon. De teams bepalen zelf hoe ze het budget besteden en welke scholingen ze prioriteit geven. Annemarie ziet vooral dat de teams van elkaar willen leren in de praktijk en begeleid willen worden in persoonlijke en teamdynamiek: “Dat heeft bij Rubicon gezorgd voor actieve ondersteuning in de vorm van buddy’s en teamcoaches. De gedragsdeskundigen ondersteunen de teams met de meer inhoudelijke vakgerichte zaken. Door deze aanpak leren medewerkers meer overstijgend te werken en meer vakoverstijgend te denken. Net zoals het team de diversiteit in de klantvraag aanpakt, geldt dat ook voor de diversiteit in de teamontwikkeling.” 

“Grote verschillen toestaan, geeft mooie vonken”

Verschillen en openheid

Teams verschillen van elkaar, maken verschillende ontwikkelingen door, vallen terug en gaan vooruit, maar ondertussen ziet Annemarie dat ze er steeds beter in slagen om hun eigen ontwikkelingsvragen te benoemen. Als teams mogen verschillen, ontstaat er tussen de teamleden onderling veel meer openheid om elkaar aan te spreken op het functioneren en de kwaliteit van zorg. “Grote verschillen toestaan, geeft mooie vonken,” aldus Annemarie, “er waren voorheen nogal veel mechanismen om zaken onder het tafelkleed te verstoppen. Als leidinggevende moet je daar alert op blijven zijn.”

Ook uitdaging voor leidinggevenden

“Ook wij als leidinggevenden leren in de praktijk met dit model en deze werkwijze om te gaan. Dat is niet altijd gemakkelijk, want het laten functioneren van zelforganiserende teams is soms ook heel frustrerend en tegennatuurlijk. Op je handen blijven zitten, maar wel tijdig het proces bespreekbaar maken en vragen stellen, met een team reflecteren, de open dialoog aangaan: al deze dingen durf je snel te vergeten in de waan van de dag. Als leidinggevende heb het idee dat het veel sneller gaat als je het zelf doet. Daarom zitten we als clusterleiders ook heel regelmatig samen met onze eigen externe teamcoach die ons iedere keer weer herinnert aan de uitgangspunten: waarom hebben we ook alweer gekozen voor zelforganiserende teams en wat willen we ermee bereiken?”

Download de Powerpoint presentatie

Log in